Ευχαριστώ θερμά την εφημερίδα One Voice @voicebusinessandpolitics και τη Filippa Tampari για τη φιλοξενία και τη συζήτηση στη κυριακάτικη έντυπη έκδοση της εφημερίδας.   16/10/2025

Στάθης Φώτης: «Στην Ελλάδα λείπει ο ουσιαστικός σεβασμός στην Τέχνη»

Μπορείτε να βρείτε τη συνέντευξη και στην ηλεκτρονική έκδοση της 24 Δεκέμβριου 2025 στον παρακάτω σύνδεσμο:

  https://1voice.gr/stathis-fotis-stin-ellada-leipei-o...

Συνέντευξη στη Φιλίππα Ταμπάρη----> 

Σήμερα φιλοξενώ έναν άνθρωπο που έχει καταφέρει να παντρέψει την τέχνη με την επιστήμη της πληροφορικής. Είναι καθηγητής πληροφορικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην Αθήνα, αλλά και ένας δραστήριος άνθρωπος της τέχνης, έχοντας στο ενεργητικό του πολλές εκθέσεις σε γνωστές γκαλερί της ΑθήναςΑυτή που μου τράβηξε το ενδιαφέρον -και ως τίτλος- ήταν ο «Πολυεπίπεδος Πειραματισμός». Δεν ξέρω εάν η τέχνη εμπεριέχει έτσι κι αλλιώς δόσεις πειραματισμού, ο Στάθης Φώτης, όμως, είναι ένας άνθρωπος που ίσως του αρέσει να πειραματίζεται ανάμεσα στους αριθμούς -που προκύπτουν και από την ιδιότητά του ως καθηγητής πληροφορικής- και στα χρώματα που χρησιμοποιεί στις παλέτες του. Ανήσυχο πνεύμα, με ήρεμο και στοχευμένο λόγο, μου μίλησε για το έργο του, τα σχέδιά του και την τέχνη γενικότερα στην εποχή μας. Τον ευχαριστώ πολύ.

 ------> ερ: Κύριε Φώτη, σας καλωσορίζω στην One Voice. Έχω φιλοξενήσει πάρα πολλές φορές καλλιτέχνες, πιστεύω πως η τέχνη ενώνει τις ψυχές μας, τις σκέψεις μας, αλλά πρωτίστως μας μαθαίνει να σκεφτόμαστε. Εσείς πώς πιστεύετε πως λειτουργεί η τέχνη στην κοινωνία; 

------> απ: Την τέχνη τη βλέπω σαν έναν τρόπο επικοινωνίας που πάει πιο πέρα από τις λέξεις. Ως καλλιτέχνης, αλλά και ως καθηγητής πληροφορικής, πάντα με συγκινούσε αυτή η σύνδεση ανάμεσα στην τέχνη και την τεχνολογία – γιατί και οι δύο γεννιούνται από την ίδια ανθρώπινη ανάγκη: Να εκφραστούμε, να κατανοήσουμε, να επικοινωνήσουμε. Η τέχνη δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη. Μας δίνει φωνή εκεί που δεν υπάρχουν λόγια, για τους φόβους, τις ελπίδες, τα όνειρα, τις πληγές μας. Σε μια κοινωνία που τρέχει, που συχνά μας αποξενώνει, η τέχνη μάς γειώνει και ταυτόχρονα μάς ανοίγει. Μας θυμίζει ότι, πίσω από τους αλγόριθμους και την τεχνολογία, υπάρχει πάντα ο άνθρωπος. Κι αυτόν τον άνθρωπο προσπαθώ να συναντώ μέσα από τη ζωγραφική μου. 

------> ερ: Δεν χρησιμοποίησα τυχαία τη λέξη «κοινωνία», καθώς η πρώτη σας ατομική έκθεση ήταν τον Σεπτέμβρη του 2020, με τίτλο «χ [ΚΟΙΝΩΝΙΑ]». Μιλήστε μας για αυτήν την προσέγγιση.

 ------> απ: Η πρώτη μου ατομική έκθεση, «χ [ΚΟΙΝΩΝΙΑ]», έγινε το 2020 στη Gallery Genesis. Η ιδέα της ξεκίνησε από τη μελέτη του φυτού νούφαρου. Παρατηρώντας τη δομή των νεύρων του φύλλου του, είδα ένα φυσικό δίκτυο επικοινωνίας, ένα ζωντανό σύστημα μεταφοράς ενέργειας και φωτός. Απομόνωσα αυτό το μοτίβο και, χρησιμοποιώντας ριζόχαρτο, το έκοψα με κοπίδι για να φτιάξω τις πρώτες μορφές πλέγματος. Το ριζόχαρτο το διάλεξα γιατί είναι διάφανο και αφήνει το φως να περνά – κι έτσι το ίδιο το φως έγινε μέρος του έργου. Για να τα στεγάσω, δημιούργησα τα δικά μου φωτεινά κουτιά από πλεξιγκλάς, με φως LED πίσω τους, ώστε να ζωντανεύουν οι διαφάνειες και να δονείται ο χώρος από μέσα προς τα έξω.Μέσα από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε κάτι που παραμένει βασικό και σήμερα: Το μοτίβο της δομής των νεύρων του φύλλου του νούφαρου έγινε το προσωπικό μου μέσο επικοινωνίας. Με τα χρόνια, έγινε κάτι πολύ περισσότερο από εικαστικό στοιχείο, είναι η υπογραφή ζωής που φέρουν τα έργα μου. Μια μυστική γλώσσα επικοινωνίας, που ενώνει όλα όσα δημιουργώ, που διατρέχει το φως, το χαρτί και τις μορφές.Από τότε επανέρχεται σε όλα τα έργα μου, άλλοτε εμφανώς και άλλοτε υπόγεια, σαν σταθερό σημείο αναφοράς, ένα «νευρικό σύστημα» που μεταφέρει φως, συναίσθημα και ζωή. Το χρησιμοποιώ και στα «Έμφυτα Οράματα», στα πιο πρόσφατα ζωγραφικά μου έργα, πάνω στα σώματα ή στον χώρο, σαν έναν αόρατο ιστό που συνδέει τα πάντα: Τον άνθρωπο, τη φύση και το πνεύμα.Για μένα η σχέση με την κοινωνία δεν είναι κάτι έξω από μένα, είναι κάτι που κουβαλάω μέσα μου. Μπορεί να δουλεύω μόνος στο εργαστήριο, αλλά αυτό που φτιάχνω έχει πάντα να κάνει με τους άλλους, με την επικοινωνία, τη μνήμη, τη σύνδεση.

Η τέχνη είναι ο τρόπος μου να συνομιλώ με τον κόσμο, να καταλαβαίνω τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος σήμερα. Ακόμα κι όταν μιλάω για προσωπικά θέματα, νιώθω ότι ακουμπώ κάτι κοινό, κάτι που αφορά όλους. Οπότε η σχέση μου με την κοινωνία, μέσα από την τέχνη, είναι μια σχέση ανοιχτή, ζωντανή. Κάθε έργο είναι σαν ένα σήμα που στέλνω προς τα έξω, με την ελπίδα να συναντήσει κάποιον -έστω έναν άνθρωπο- που θα το νιώσει.Ο πολιτισμός συχνά αντιμετωπίζεται ως «πολυτέλεια», κάτι που χωρά μόνο όταν περισσεύει χρόνος ή χρήμα. Το κράτος οφείλει να στηρίξει πιο ενεργά την τέχνη και τον πολιτισμό. Όχι με αποσπασματικές κινήσεις ή ευκαιριακές ενισχύσεις, αλλά με σταθερή πολιτιστική πολιτική (…) Αν θέλουμε πραγματικά έναν ζωντανό πολιτισμό, πρέπει να επενδύσουμε στη συνεχή παιδεία. Η τέχνη δεν είναι προνόμιο, είναι ανάγκη

------> ερ: Έχουν ακολουθήσει αρκετές εκθέσεις σας από τότε. Πώς αποφασίζετε κάθε φορά τη θεματική των έργων σας; Ερεθίσματα κοινωνικά ή προσωπικά, έμπνευση εσωτερική;

------> απ: Ξέρετε, κάθε ενότητα έργων ξεκινά για μένα από μια εσωτερική ανάγκη. Δεν βλέπω ποτέ τα έργα μου σαν μεμονωμένα, αλλά σαν κύκλους που ωριμάζουν μέσα μου με τον καιρό, ο καθένας με τον δικό του ρυθμό, τη δική του ανάσα.Η αφορμή μπορεί να είναι ο,τιδήποτε, ένα κοινωνικό γεγονός, μια μορφή, μια ανάμνηση ή κάτι που απλώς με συγκινεί και επιμένει. Η έμπνευση έρχεται φυσικά, δεν την κυνηγάω.Δεν προσπαθώ να περιγράψω την πραγματικότητα, αλλά να τη μεταφράσω μέσα από το δικό μου βλέμμα, μέσα από αυτό που αισθάνομαι. Η ζωγραφική είναι για μένα ένας τρόπος να επικοινωνώ, να κατανοώ και να συνδέομαι με τους άλλους.Έτσι γεννήθηκαν και οι ενότητες που έχω δείξει μέχρι τώρα: Η «Κοινωνία», που είχε στο κέντρο της την ανθρώπινη επικοινωνία, τα «Μπλε Οράματα», που έχω παρουσιάσει εν μέρει και συνεχίζω να τα δουλεύω, μια ενότητα πιο ποιητική, με το φως, τη σιωπή και το νερό να πρωταγωνιστούν, και τώρα τα «Έμφυτα Οράματα», που είναι η νέα μου δουλειά, πιο ζωγραφική, πιο εσωτερική.Ο τίτλος «Έμφυτα Οράματα» προέκυψε γιατί πιστεύω ότι, όλοι μας κουβαλάμε μέσα μας εικόνες και μνήμες που είναι έμφυτες, σαν ένα προσωπικό DNA ψυχής και πολιτισμού. Αυτές οι εικόνες, όταν βγαίνουν μέσα από την τέχνη, γίνονται οράματα, δηλαδή όνειρα, φαντασίες, εσωτερικά βλέμματα. Τα πρόσωπα που ζωγραφίζω δεν είναι απλώς πορτρέτα, είναι μορφές που κουβαλάω μέσα μου, μεταμορφωμένες μέσα από τη φαντασία και τη μνήμη.Όλες οι ενότητες, όσο διαφορετικές κι αν φαίνονται, συνδέονται μεταξύ τους. Είναι σαν σταθμοί μιας ίδιας πορείας, που έχει να κάνει με την ανάγκη να επικοινωνήσω, να αφηγηθώ, να κατανοήσω τον κόσμο μέσα από την τέχνη. 

------> ερ: Είστε και καθηγητής πληροφορικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Πώς συνυπάρχει η τέχνη και ο κόσμος της τεχνολογίας μέσα σας; Το ρωτώ αυτό γιατί θεωρώ -και διορθώστε με αν είναι λάθος- πως η πληροφορική είναι ένας κόσμος πιο «τετράγωνος», ένας κόσμος με όρια…

------> απ: Ποτέ δεν ένιωσα ότι, η τέχνη και η τεχνολογία είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι. Και οι δύο γεννιούνται από την ίδια ανάγκη: Να εκφραστούμε, να επικοινωνήσουμε, να κατανοήσουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας. Στη δική μου δουλειά, η τεχνολογία έχει περάσει φυσικά μέσα στη διαδικασία. Δεν τη χρησιμοποιώ για να εντυπωσιάσω, αλλά για να φωτίσω διαφορετικές όψεις της εικόνας και του συναισθήματος. Συχνά με βοηθάει στη φάση της δημιουργίας, κάνω ψηφιακά προσχέδια, πειραματίζομαι με φως, χρώμα ή σύνθεση. Άλλες φορές, γίνεται η ίδια το έργο: Βίντεο, προβολές ή τυπώματα σε πλεξιγκλάς. Δεν υπάρχει σύγκρουση, υπάρχει διάλογος. Σε αυτά τα έργα, η τεχνολογία δεν έρχεται να αντικρούσει τη ζωγραφική πράξη, αλλά να τη συμπληρώσει, να της δώσει νέες μορφές, ρυθμούς και αναπνοές.Η τεχνολογία μπορεί να δώσει στο έργο έναν νέο παλμό, πιο κοντά στον τρόπο που ζούμε σήμερα, χωρίς να χάνεται το ανθρώπινο στοιχείο. Για 'μένα είναι απλώς ένας ακόμη τρόπος να μιλήσω. Να αποδώσω το άυλο, τη μνήμη, το ανθρώπινο με τα μέσα που έχουμε σήμερα, εκεί όπου το ψηφιακό και το χειροποίητο συναντιούνται και συνεχίζουν να γεννούν εικόνες και νοήματα.

Ο πολιτισμός συχνά αντιμετωπίζεται ως «πολυτέλεια», 

κάτι που χωρά μόνο όταν περισσεύει χρόνος ή χρήμα. Το κράτος οφείλει να στηρίξει πιο ενεργά την τέχνη και τον πολιτισμό. Όχι με αποσπασματικές κινήσεις ή ευκαιριακές ενισχύσεις, αλλά με σταθερή πολιτιστική πολιτική (…) Αν θέλουμε πραγματικά έναν ζωντανό πολιτισμό, πρέπει να επενδύσουμε στη συνεχή παιδεία. Η τέχνη δεν είναι προνόμιο, είναι ανάγκη

------> ερ: Ποια είναι η πιο αγαπημένη σας έκθεση; Φαντάζομαι… όλες, απλώς ρωτώ ποια είναι, ίσως, εκείνη που σας τροφοδότησε με τα περισσότερα συναισθήματα.

------> απ: Κάθε έκθεση είναι για μένα ένα κομμάτι ζωής. Δεν μπορώ εύκολα να ξεχωρίσω κάποια, γιατί κάθε φορά κουβαλάει τη δική της αγωνία, τη δική της χαρά, το δικό της βλέμμα πάνω στον κόσμο. Όμως, αν έπρεπε να σταθώ κάπου, θα έλεγα πως η πρώτη μου ατομική, η «χ [ΚΟΙΝΩΝΙΑ]» το 2020, είχε ένα ιδιαίτερο βάρος. Ήταν η αρχή μιας πορείας, η στιγμή που άνοιξα πραγματικά ένα παράθυρο στον κόσμο μου. Με εκείνη την έκθεση ένιωσα για πρώτη φορά τη δύναμη της επικοινωνίας, πως ένα έργο μπορεί να σταθεί απέναντι σε έναν άγνωστο άνθρωπο και να του μιλήσει. Ήταν μια εμπειρία αποκάλυψης, αλλά και ευθύνης, γιατί από τότε κατάλαβα πως κάθε έκθεση δεν είναι μόνο παρουσίαση έργων, αλλά πράξη σχέσης. Από τότε κάθε παρουσία μου, ομαδική ή ατομική, έχει τη δική της ψυχή. Άλλοτε πιο εσωτερική, άλλοτε πιο κοινωνική, πάντα όμως ειλικρινής. Ίσως, αυτό να είναι τελικά το πιο αγαπημένο: Όχι μια συγκεκριμένη έκθεση, αλλά εκείνη η στιγμή της συνάντησης, όταν ένα βλέμμα μένει σιωπηλό μπροστά σε έναν πίνακα κι εγώ ξέρω ότι, κάτι επικοινώνησε. Για μένα η σχέση με την κοινωνία δεν είναι κάτι έξω από μένα, είναι κάτι που κουβαλάω μέσα μου. Μπορεί να δουλεύω μόνος στο εργαστήριο, αλλά αυτό που φτιάχνω έχει πάντα να κάνει με τους άλλους, με την επικοινωνία, τη μνήμη, τη σύνδεση. Η τέχνη είναι ο τρόπος μου να συνομιλώ με τον κόσμο, να καταλαβαίνω τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος σήμερα

------> ερ: Τέχνη και πολιτισμός. Ποια είναι η διαχείρισή τους ως θεσμοί, στη χώρα μας, κατά τη γνώμη σας;

------> απ: Στην Ελλάδα η τέχνη δεν έχει πάψει ποτέ να υπάρχει. Αυτό που λείπει είναι ο ουσιαστικός σεβασμός προς αυτήν. Ο πολιτισμός συχνά αντιμετωπίζεται ως «πολυτέλεια», κάτι που χωρά μόνο όταν περισσεύει χρόνος ή χρήμα. Κι όμως, είναι το πιο βαθύ θεμέλιο μιας κοινωνίας, εκεί όπου καθρεφτίζεται η ψυχή της. Οι θεσμοί πολιτισμού στη χώρα μας στηρίζονται πολύ στην προσωπική προσπάθεια, στη φλόγα των ανθρώπων που δεν παραιτούνται. Δεν είναι τυχαίο ότι, πολλές εκθέσεις, δράσεις και πρωτοβουλίες γεννιούνται από ανεξάρτητες ομάδες ή μεμονωμένους δημιουργούς, που επιμένουν να εκφράζονται, συχνά χωρίς στήριξη. Αυτό από τη μία είναι θλιβερό, αλλά από την άλλη αποκαλύπτει κάτι όμορφο: Την αστείρευτη δύναμη της δημιουργίας. Πιστεύω, όμως, πως το κράτος οφείλει να στηρίξει πιο ενεργά την τέχνη και τον πολιτισμό. Όχι με αποσπασματικές κινήσεις ή ευκαιριακές ενισχύσεις, αλλά με σταθερή πολιτιστική πολιτική, η οποία να δίνει χώρο, υποδομές και προοπτική στους δημιουργούς. Η τέχνη χρειάζεται ελευθερία, αλλά και γόνιμο έδαφος για να αναπτυχθεί.Αν θέλουμε πραγματικά έναν ζωντανό πολιτισμό, πρέπει να επενδύσουμε στη συνεχή παιδεία, στην πρόσβαση όλων στην τέχνη και στη σύνδεση των θεσμών με την κοινωνία. Η τέχνη δεν είναι προνόμιο, είναι ανάγκη. Είναι ο τρόπος με τον οποίο θυμόμαστε ποιοι είμαστε και φανταζόμαστε ποιοι μπορούμε να γίνουμε.

------> ερ: Αγαπημένοι σας καλλιτέχνες, Έλληνες και ξένοι;

------> απ: Πολλοί καλλιτέχνες με έχουν επηρεάσει, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Όμως, θα σταθώ στον Νίκο Αλεξίου. Ο Νίκος Αλεξίου με συγκινεί γιατί μετέτρεψε τα πιο ταπεινά υλικά -καλάμι, σπάγκο, χαρτί- σε φορείς φωτός, σιωπής και πνευματικότητας. Στα πλέγματά του δεν βλέπω μόνο μια κατασκευή, αλλά έναν τόπο όπου το κενό και η ύλη, η σκιά και το φως, αναπνέουν μαζί.Η εμμονή του στη διαδικασία, η χειρωνακτική επανάληψη, η πειθαρχία, σχεδόν, μοναχού, γεννούν μια κίνηση που είναι αδιόρατη και ταυτόχρονα βαθιά, μια «κινούμενη ακινησία». Από το Άγιον Όρος μέχρι το έργο «Το Τέλος» στην 52η Μπιενάλε Βενετίας, ο Αλεξίου άνοιξε έναν διάλογο με την παράδοση χωρίς να εγκλωβίζεται σ' αυτήν.Όμως, θα σταθώ στον Νίκο Αλεξίου για έναν ακόμη λόγο. Με συγκινεί η εμμονική του προσήλωση στη διαδικασία, η σιωπή και η πειθαρχία που κρύβεται μέσα στο έργο του. Σε κάθε πλέγμα του βλέπω μια, σχεδόν, τελετουργική σχέση με τον χρόνο και την επανάληψη, κάτι που ένιωσα κι εγώ όταν έκοβα τα μοτίβα των νεύρων του φύλλου του νούφαρου πάνω στο ρυζόχαρτο.

------> ερ: Επόμενα σχέδια;

------> απ: Αυτήν την περίοδο συνεχίζω να δουλεύω πάνω στο έργο μου «Έμφυτα Οράματα», που αποτελεί μια ενότητα γύρω από την έννοια της ανθρώπινης προσωπικότητας, της μνήμης και της μεταμόρφωσης. Είναι ένας κόσμος που μεγαλώνει μέσα μου, εμπλουτίζεται συνεχώς με νέες μορφές και προσωπογραφίες, και ετοιμάζεται να παρουσιαστεί σύντομα σε μια ολοκληρωμένη έκθεση.

Παράλληλα, εξερευνώ νέες κατευθύνσεις στη ζωγραφική και στα μέσα που χρησιμοποιώ, από το χαρτί και το πλεξιγκλάς, μέχρι το φως και το βίντεο. Με ενδιαφέρει η συνύπαρξη του χειροποίητου με το ψηφιακό, του ορατού με το εσωτερικό.

------> ερ: Με τι χρώματα θα περιγράφατε τον εαυτό σας;

------> απ: Θα έλεγα με μπλε και μαύρο. Το μπλε είναι η εσωτερικότητα, η σκέψη, η γαλήνη που αναζητώ μέσα στη σιωπή. Είναι το χρώμα του νερού και του ουρανού, εκεί όπου χάνονται τα όρια.Το μαύρο δεν είναι σκοτάδι. Είναι η αρχή και το τέλος, το βάθος απ' όπου όπου γεννιούνται τα υπόλοιπα χρώματα.Αυτά τα δύο με ακολουθούν παντού.

@highlight#onevoice #art #artwork #artofinstagram #artstudio #artoftheday #artist #artlover #visualart #artdaily #artcollective #arts #artstagram #hands #colors #artcollective #ι #interview #voicebusinessandpolitics @voicebusinessandpolitics

Για μένα η σχέση με την κοινωνία δεν είναι κάτι έξω από μένα, ε

ίναι κάτι που κουβαλάω μέσα μου. Μπορεί να δουλεύω μόνος στο εργαστήριο, αλλά αυτό που φτιάχνω έχει πάντα να κάνει με τους άλλους, με την επικοινωνία, τη μνήμη, τη σύνδεση. Η τέχνη είναι ο τρόπος μου να συνομιλώ με τον κόσμο, να καταλαβαίνω τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος σήμερα